خانه اجتماعی آب خاکستری ؛ منبعی برای استفاده بهینه از آب و مقابله با کم آبی

آب خاکستری ؛ منبعی برای استفاده بهینه از آب و مقابله با کم آبی

آب خاکستری
آب خاکستری

آب خاکستری ، منبعی برای استفاده بهینه از آب ها

آب از دیرباز از جمله مسائلی بوده است‌ که درخور توجه مردم در شهر ها و‌ روستاهای ایران بوده است. آب ها به سه دسته تقسیم می شود که عبارتند از : آب های سبز ، آب های آبی و آب خاکستری.

آب سبز به همان آب هایی گفته می شود که به صورت باران در زمین جمع می شود. آب آبی به همان منابع زمینی اطلاق می شود و آب های خاکستری هم شامل پساب ها می باشند که هر کدام از این‌ آب ها ارزش خاص خود را دارند.

گفته می شود که هر ماشین لباسشوئی در یک سال ۵۳۲۰۰ لیتر آب استفاده می کند و برای سینگ ها در واحد مسکونی ۹۴۶۰۰ لیتر و برای توالت ها ۲۷۶۰۰ لیتر آب برآورد شده است.

آب خاکستری به چه نوع آب هایی گفته می شود؟

آب هایی که شامل آب های خاکستری می شوند عبارتتد از :

  • آب سینک
  • حمام
  • ماشین لباسشویی

اصولاً آب های خاکستری نام خود را از ظاهر تیره ای دریافت کرده اند که حد وسط آب آشامیدنی با مفهوم آب سفید و گنداب های توالتی (یا آب سیاه) می باشند.

حال سئوال اینجاست که چرا کشور ما دارای کمبود آب است؟

برای پاسخ به این پرسش می توان چند علت را بیان کرد که عبارت اند از رشد جمعیت ، پیشرفت صنعت و داشتن آب و هوای خشک که در نهایت منجر به کاهش آب های زیرزمینی و ایجاد بحران در زمینه آب مصرفی می باشد.

به همین خاطر باید گفت که استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده می تواند به عنوان یکی از راه های کم آبی تلقی شود که اگر این آب های تصفیه شده به صورت اصلی استفاده شود می تواند باعث حاصلخیزی خاک ها و مصرف کودهای شیمیایی گردد ؛ بنابراین به تمام فاضلاب های تولید شده در خانه بجز فاضلاب توالت ها ، آب های خاکستری می گویند.

کشاورزی و صنایع همراه با آب خاکستری

در همین راستا در یک طبقه بندی می توان فاضلاب حمام و روشوئی ها را آب خاکستری روشن و فاضلاب توالت و ماشین لباسشوئی را آب خاکستری تیره نامید که در مجموع ترکیب فرایندهای زیستی هوازی و پیش تصفیه فیزیکی و ضد عفونی به عنوان اقتصادی ترین راه جهت تصفیه آب های خاکستری با بار آلودگی بالا توصیه می شود.

به دلیل این که در بسیاری از کشورهای دنیا از جمله ایران‌ با معضل جدی کمبود آب مواجه هستیم ، نیاز است که این آب های خاکستری تصفیه‌ شود ؛ بنابراین با افزایش روز افزون جمعیت ، نیاز به غذای بیشتر ، ضرورت ، ارتقای سطح بهداشت ، رفاه اجتماعی ، توسعه صنعتی و افزایش تقاضای روز به روز آب ، دفع غیر صحیح فاضلاب های خانگی و پساب های صنعتی و اتلاف زیاد آب در بخش کشاورزی از می تواند از مشکلات مهم آبی باشد.

بازچرخانی موثر آب های خاکستری

« آب فاضلاب » بیش از ۸۰ درصد فاضلاب تولید شده در منازل و ادارات را تشکیل می دهد و اگر بتوان آب فاضلاب تولیدی این بخش ها را به وسیله لوله کشی جداگانه ای در محل مناسب در داخل ساختمان جمع آوری کرد ، یک سیستم تصفیه ساده و مقدماتی برای این پساب جمع شده اجرا خواهد شد .

در ادامه می توان به سادگی این آب های فاضلابی را در مصارف آبیاری ، فضای سبز ، باغچه ، استفاده از فلاش تانک توالت ، تغذیه منابع زیر زمینی و نظایر آن ها استفاده کرد ؛ به این ترتیب استفاده از آب خاکستری باعث می شود که نیاز برداشت کمتری‌ از منابع آب زیرزمینی و سطحی وجود داشته باشد.

همچنین استفاده از آب خاکستری باعث کاهش بار آلی فاضلاب و آلودگی مجاری مربوط به فاضلاب هاست و مقدار فاضلاب تولیدی را تا حد زیادی کاهش می دهد که منجر به کاهش مصرف انرژی هم خواهد شد که بازچرخانی موثر آن در محل ، یکی از راهکارهای موثر در کاهش منابع آبی دنیا محسوب می شود.

۱- با آب های خاکستری داغ نباید باغچه یا زمین های کشاورزی را آبیاری کرد.

۲- آب های خاکستری را نباید ذخیره کرد چرا که در صورت راکد ماندن مسبب آلودگی می شود.

۳- آب های خاکستری نباید به صورت آبپاشی روی گیاهان ریخته شود بلکه سیستم آبیاری باید زیر سطحی باشد.

۴- آب های خاکستری آشامیدنی نیستند.

کشور های بزرگ دنیا در استفاده از آب خاکستری

ایالت کالیفرنیای آمریکا از سال ۱۹۲۹ از فاضلاب تصفیه شده برای آبیاری پارک ها و زمینهای گلف استفاده می کند ؛ به همین سبب ایالت کالیفرنیا به یکی از پیشروان تصفیه و بازیافت آب در دنیا تبدیل شده است.

شایان ذکر است که توزیع آب های خاکستری در ایالت متحد آمریکا و برخی از کشورهای دیگر توسط سیستم لوله کشی ارغوانی رنگ و متفاوت با لوله های آب معمولی صورت می گیرد.

در کشور ژاپن تعداد سیستم های بازچرخانی آب های خاکستری در ساختمان ها رو به افزایش است ؛ در همین رابطه در توکیو به منظور استفاده مجدد از آب های خاکستری ، این سیستم ها در هتل ها و ساختمان های اداری ، مراکز تجاری و فرهنگی تعبیه شده است ؛ همچنین در کشور های عربی به تنش ها و درگیری هایی که به واسطه کمبود آب به وجود آمد منجر به این شد که در جستجوی روش های کارآمد مصرف منابع آبی و تامین آب از طریق فاضلاب تهیه شده باشند.

در همین زمینه می توان کشورهای مصر ، سوریه ، امارت متحده عربی و عربستان را جزء مصرف کنندگان آب های خاکستری در منطقه محسوب کرد که حدود ۷۵ درصد از حجم آب مورد استفاده مجدد را به آن اختصاص داده اند.

سیستم بازچرخانی و استفاده از آب خاکستری

در همین راستا می توان گفت که سیستم بازچرخانی و استفاده از آب خاکستری شامل چند بخش اصلی می باشد :

۱- سیستم جمع آوری متشکل از شیرها و لوله ها به منظور انتقال آب های خاکستری به بیرون از خانه

۲- مخزن جمع آوری برای نگهداری موقت مقادیر زیاد آب های خاکستری

۳- سیستم ها و واحدهای مربوط به فرایند های مختلف تصفیه همچون آشغال گیر ، انواع فیلترها ، گندزدایی و …

۴- پمپ برای انتقال آب های خاکستری تصفیه شده از مخزن جمع آوری به مقاصد مورد استفاده

می توان از تجربیات کشورهای فوق الذکر در استفاده از آب های خاکستری در تمام جوامع علی الخصوص ایران که آب و هوایی خشک و نیمه خشک دارد و با کمبود آب مواجه است ، استفاده کرد ؛ زیرا استفاده مجدد از آب خاکستری می تواند برای رفع مشکلات کم آبی ایران بسیار کارآمد باشد.

 

نسل خورشید / اعظم علی پور

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

12 − 3 =